Beslag op roerende zaken

Als de rechter iemand heeft veroordeeld tot betaling en er wordt niet vrijwillig betaald, dan kan er voor worden gekozen om dan over te gaan tot beslagleggingen op zogenaamde vermogensbestanddelen van de wanbetaler.  Dat kan gaan om beslag op het inkomen, de woning maar er kan ook beslag  op roerende zaken. Let wel: dit mag ook op grond van een dwangbevel zoals van het CJIB. Dus zonder tussenkomst van de rechter!

roerende zaken

De wet blinkt weer uit in een op het eerste gezicht vage omschrijving. In artikel 3 lid 1 van Boek 3 BW staat omschreven wat onroerende zaken zijn. In lid 2 van dat artikel staat vervolgens:  Roerend zijn alle zaken die niet onroerend zijn.In artikel 2 van Boek 3 BW staat omschreven wat er onder de noemer zaken moet worden verstaan. Voor de liefhebber die het na wil lezen is hier een link naar de wettekst.

Maar denk bij roerende zaken aan alles wat je in huis hebt staan (inboedel) , de auto, de fiets, wat je in de winkel kan kopen enz enz.

Kan op alles beslag worden gelegd?

Na het voldoen aan enkele vereisten (zie artikel 439 Rechtsvordering) kan er door de deurwaarder beslag op roerende zaken worden gelegd. De vraag ontstaat dan wel of op alles beslag gelegd kan worden.Logischerwijs zou je denken dat er alleen beslag gelegd kan worden op de spullen die van de wanbetaler zijn. Dat klopt in beginsel ook. Maar als er bijvoorbeeld sprake is van een huwelijk in gemeenschap van goederen dan behoren de spullen aan beide echtgenoten toe. Er mag dan beslag op alle spullen worden gelegd.

Daarnaast kent de wet in dit geval het systeem van omgekeerde bewijslast. De deurwaarder mag er van uitgaan dat de spullen die zich bijvoorbeeld in de woning van de wanbetaler bevinden, ook eigendom zijn. De wanbetaler moet maar aantonen dat dit niet zo is. Probeer dat maar eens te bewijzen, zeker als je in aanmerking neemt dat een bonnetje geen bewijs oplevert. Dat gaat heel erg moeilijk worden.

Gevoelig onderwerp is natuurlijk het speelgoed van de kinderen. Op zich mag daarop beslag worden gelegd. In mijn verleden als deurwaarder heb ik dat nooit gedaan maar er zijn situaties denkbaar dat er toch beslag wordt gelegd. Denk hierbij aan een dure playstation 4 met tientallen games.

Voor werktuigen van handwerklieden geldt ook een verbod. Immers, de hamer van een timmerman is nodig om inkomen te vergaren.

Moet de deurwaarder naar binnen?

De regel is dat de deurwaarder de inbeslag genomen spullen moet omschrijven. Hij of zij moet oogcontact hebben gehad met de spullen. Dat kan ook gebeuren door in de tuin te staan en naar binnen te “gluren” als er niemand thuis is. Als de wanbetaler wel thuis is bestaat er geen verplichting om een deurwaarder binnen te laten.

Slechts als de deurwaarder in gezelschap is van een Hulpofficier van Justitie bestaat deze verplichting wel. Dat is meestal een inspecteur van politie. Dan kan er zelfs tegen de wil van de bewoner binnengetreden worden. En dat kan echt betekenen dat er een fikse vechtpartij kan ontstaan welke er toe leidt dat er een arrestatie wegens wederspannigheid volgt. Zie artikel 444 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Moeten de spullen meegenomen worden?

Geruime tijd geleden bestond er een klein aantal deurwaarders dat de inbeslaggenomen spullen ook meenam. Op zich is niet de hoofdregel. Een beslag roerend bestaat meestal uit het noteren van de spullen en eventueel worden foto’s gemaakt. Dit wordt dan in een proces verbaal opgenomen.

Maar wat als de deurwaarder geconfronteerd wordt met een inboedel die geen cent waard is? En op de oprit staat een dure BMW. Gezien de aard van een auto (hij is mobiel) kan de deurwaarder er dan voor kiezen om de auto af te slepen om deze veilig te stellen om zogenaamde onttrekking aan het beslag te voorkomen. De deurwaarder moet dan wel goed voor de auto zorgen.

executoriale verkoop in theorie

Na de beslaglegging moet een aantal termijnen in acht worden genomen en dan mag er een executoriale verkoop worden gepland. Deze moet worden aangekondigd door middel van aanplakking van een plakkaat op de plek waar de verkoop wordt gehouden. Ook moet de verkoop worden aangekondigd in een regionaal verschijnend dagblad. De bedoeling is dat er flink aantal kopers op komt dagen en dat er tegen elkaar wordt opgeboden. De opbrengst is dan voldoende om alle kosten te voldoen en de schuld in te lossen. Het lijkt  een mooi en effectief systeem.

executoriale verkoop in de praktijk

Na de aanplakking en de aankondiging komt meestal hetzelfde groepje opkopers naar de executoriale verkopen. Deze opkopers zijn semiprofessioneel en willen geen cent teveel uitgeven. Omdat een klein groepje is, is er ook geen sprake van tegen elkaar opbiedende gegadigden.

Het komt zelfs voor dat er vooraf afspraken zijn gemaakt wie welke roerende zaak mag kopen. En als er dan eens een “onschuldige” privé opkoper verschijnt die vol goede moed gaat bieden, dan zijn een paar dreigende opmerkingen genoeg om deze weer snel tot de orde te roepen. Gevolg is dus dat er flatscreens, computers, tablets, meubilair voor een paar euro worden verkocht. En dat bedoel ik letterlijk: een paar euro!

De verkoop van auto’s kan nog wel zinvol zijn.

Verdeling van de opbrengst van de verkoop

Een deurwaarder heeft flink wat werk aan beslag roerend en de daaropvolgende verkoop. Hij of zij moet een aantal ambtshandelingen verrichten en voor elke ambtshandeling geldt een tarief.

De kosten van de deurwaarder zijn preferent ten aanzien van de opbrengst van de verkoop. Dus eerst worden zijn kosten van de opbrengst afgehaald (deze kunnen makkelijk € 800,00 bedragen) en dan pas wordt de opbrengst in mindering gebracht op de schuld waarvoor beslag is gelegd.

Stel nu: de opbrengst van de verkoop is € 200,00.

Nu laat ik even een veelbetekenende stilte vallen ……..

Dat betekent dus inderdaad dat de wanbetaler geen spullen meer heeft en dat de schuld per saldo alleen maar hoger is geworden.

Dit systeem lijkt aan een update toe, want zoals hierboven omschreven is eerder regel dan uitzondering. Hierbij komt nog het gegeven dat dergelijke beslagen vaak gelegd worden op verzoek van het CJIB voor verkeersovertredingen en achterstanden in de ziektekosten.

En ja, het CJIB is onderdeel van de overheid.